Το Ινστιτούτο ρωσικής γλώσσας και λογοτεχνίας «ΠΟΥΣΚΙΝ» φέρει το όνομα του μεγαλύτερου ποιητή της Ρωσίας Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν, ο οποίος είναι και εθνικός ποιητής της χώρας.

Το Ινστιτούτo Πούσκιν της Μόσχας ιδρύθηκε το 1974 στην τότε Σοβιετική Ένωση με Κυβερνητικό Διάταγμα του Ανώτατου Σοβιέτ ως αποκλειστικός φορέας διδασκαλίας της ρωσικής ως ξένης γλώσσας. Μέσα σε μια δεκαετία το Ινστιτούτο δημιούργησε 140 παραρτήματα σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και σε χώρες επιρροής της τότε Σοβιετικής Ένωσης στην Λατινική Αμερική, στην Ασία και στην Αφρική.

Με τη διάλυση όμως της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 το Ινστιτούτο αδυνατούσε πλέον να στηρίζει οικονομικά τα ανά τον κόσμο παραρτήματά του, τα οποία το ένα μετά το άλλο σταδιακά έπαυσαν την λειτουργία τους.

Το 1992 με κοινή πρωτοβουλία του Έλληνα επιχειρηματία Γιάννη Γιαννίκου και της Ρωσικής Κυβέρνησης συμφωνήθηκε στη Μόσχα με τον Ρώσο Πρύτανη του Ινστιτούτου Βιτάλι Κοστομάροφ, η δημιουργία και ίδρυση στην Αθήνα του «ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΠΟΥΣΚΙΝ», του πρώτου στο είδος του, που δραστηριοποιήθηκε ως ανεξάρτητο ιδιωτικό Ινστιτούτο σε χώρα της Δύσης, αποκλειστικό παράρτημα του «Κρατικού Ινστιτούτου Ρωσικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας Α. Σ. Πούσκιν της Μόσχας»

Έτσι από το 1992 μέχρι και σήμερα το «Ινστιτούτο Πούσκιν Αθηνών» αποτελεί το επίσημο Κέντρο Διδασκαλίας της Ρωσικής Γλώσσας στην Ελλάδα προσφέροντας συγχρόνως τα μέγιστα στη διάδοση του ρωσικού πολιτισμού.

Σημειωτέον ότι το «Ινστιτούτο Πούσκιν» λειτουργεί υπό την αιγίδα του «Ιδρύματος Ελληνορωσικής Συνεργασίας» («ΙΕΡΣ»), το οποίο συστάθηκε από τον ιδρυτή του «Ινστιτούτου Πούσκιν» στην Αθήνα Γιάννη Γιαννίκο και εγκρίθηκε με το από 21-2-1995 Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 136/1-3-1995, Τεύχος Β’).

Το «Ινστιτούτο Πούσκιν» ήλθε να καλύψει, με τη λειτουργία του, το κενό που άφησε ο «Ελληνοσοβιετικός Σύνδεσμος», ο οποίος μέχρι το 1991 ήταν ο αποκλειστικός φορέας διδασκαλίας και εκμάθησης της ρωσικής γλώσσας στην Ελλάδα. Η λειτουργία του Συνδέσμου αυτού σταμάτησε το 1991 με την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, αφού δεν υπήρχαν πλέον οι απαραίτητοι οικονομικοί πόροι.

Ο «Ελληνοσοβιετικός Σύνδεσμο»ς ήταν ένα από τα πιο ιστορικά σωματεία της Ελλάδας και στην ίδρυσή του το 1945 συνέβαλαν 120 από τους επιφανέστερους και σημαντικότερους Έλληνες της εποχής από το χώρο της επιστήμης της τέχνης και της οικονομίας, όπως ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Άγγελος Σικελιανός, ο Αιμίλιος Βεάκης, ο Γιάννης Λαιμός κ.α.

Το «Ινστιτούτο Πούσκιν» αποτελεί στη διδασκαλία της ρωσικής γλώσσας την ιστορική συνέχεια του «Ελληνοσοβιετικού Συνδέσμου» χάρις στις ενέργειες και πρωτοβουλίες του Γιάννη Γιαννίκου, ο οποίος, ανταποκρινόμενος το 1991 στις εκκλήσεις της διοίκησης του «Ελληνοσοβιετικού Συνδέσμου» και της Ρωσικής Πρεσβείας στην Αθήνα, δέχθηκε να αναλάβει και να στηρίξει οικονομικά τη συνέχιση της εκπαιδευτικής δραστηριότητάς του.

Υπό αυτές τις συνθήκες ιδρύθηκε το «Ινστιτούτο Πούσκιν», το οποίο μέχρι και σήμερα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διδασκαλία και εκμάθηση της ρωσικής γλώσσας και στη διάδοση του ρωσικού πολιτισμού στην Ελλάδα.

Τα μαθήματα γίνονται σε ένα ευχάριστο και δημιουργικό περιβάλλον σε κεντρικό κτίριο της Αθήνας και το άριστα καταρτισμένο εκπαιδευτικό προσωπικό του δίνει τον καλύτερο εαυτό του ώστε οι παρεχόμενες υπηρεσίες να είναι πολύ υψηλού επιπέδου. Στην πολύχρονη δραστηριότητά του το Ινστιτούτο Πούσκιν έχει εκπαιδεύσει πλήθος στελεχών ιδιωτικών επιχειρήσεων και δημοσίων οργανισμών.

Οι καθηγητές του Ινστιτούτου διδάσκουν ρωσικά σε βουλευτές και υπαλλήλους της Ελληνικής Βουλής και σε συνεργασία με πολλά υπουργεία διοργανώνονται εξετάσεις πιστοποίησης για επάρκεια γνώσης της ρωσικής γλώσσας σε στελέχη τους. Το Ινστιτούτο έχει επιλεγεί από το Υπουργείο Παιδείας και συγκεκριμένα από τον Οργανισμό Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (Ο.Ε.Ε.Κ) για την αξιολόγηση Προγραμμάτων Σύγχρονων Μεθόδων Διδασκαλίας. Έχει μακρά συνεργασία με το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Μετσόβιο Πολυτεχνείο το Πάντειο Πανεπιστήμιο, το Δημοκρατία Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ, το Baruch College των ΗΠΑ και πολλά άλλα Ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης .

Το Ινστιτούτο Πούσκιν είναι επίσημο εξεταστικό κέντρο για την πιστοποίηση του επιπέδου γνώσης της ρωσικής και είναι ένας από τους έξι οργανισμούς  πιστοποίησης ξένων γλωσσών στην Ελλάδα (“Ινστιτούτο Γκαίτε”, “Βρετανικό Συμβούλιο”, “Γαλλικό Ινστιτούτο” “Ιταλικό Ινστιτούτο”, “Ινστιτούτο Θερβάντες”), διπλώματα των οποίων είναι αναγνωρισμένα από το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ) .

Στους χώρους του Ινστιτούτου στεγάζεται η σημαντικότερη και πληρέστερη ρωσική βιβλιοθήκη στην Ελλάδα, διαθέτοντας πάνω από 18.000 τίτλους .

Επίσης το Ινστιτούτο Πούσκιν παρέχει υπηρεσίες γραπτής και προφορικής μετάφρασης από τα ελληνικά στα ρωσικά και από τα ρωσικά στα ελληνικά, καθώς και από τα ρωσικά στα αγγλικά και αντίστροφα σε ιδιώτες, εταιρίες, αντιπροσωπίες, επιχειρήσεις και οργανισμούς.

Οι δραστηριότητες του Ινστιτούτου Πούσκιν δεν περιορίζονται μόνο στον τομέα της εκπαίδευσης, αλλά επεκτείνονται και σε πολλούς άλλους τομείς σημαντικούς για τις ελληνορωσικές σχέσεις. Ειδικότερα έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην υποδοχή και στην ένταξη χιλιάδων παλιννοστούντων από τις πρώην Δημοκρατίες της Σοβιετικής Ένωσης, έχει διοργανώσει πλήθος επισκέψεων επιφανών προσωπικοτήτων της τέχνης, της επιστήμης και της πολιτικής από και προς τις δύο χώρες, έχει χορηγήσει σειρά υποτροφιών σε σπουδαστές, έχει οργανώσει και οργανώνει προγράμματα σπουδαίων πολιτιστικών εκδηλώσεων στην Ελλάδα και στη Ρωσία όπως αυτές στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου και στο θέατρο «Μπολσόϊ» της Μόσχας. Το 2004 υπήρξε χορηγός των Ολυμπιακών Αγώνων, στους οποίους το «Ινστιτούτο Πούσκιν» με τα άλλα επίσημα αναγνωρισμένα Ινστιτούτα ξένων γλωσσών στην Ελλάδα, εκπαίδευσαν δωρεάν στα ρωσικά, γερμανικά αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά αντίστοιχα όλους τους εθελοντές, που πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στην οργάνωση και τη διεξαγωγή των αγώνων «Αθήνα 2004».

Το Ινστιτούτο Πούσκιν έχει ενταχθεί στα Προγράμματα Πολιτιστικής Συνεργασίας Ελλάδας – Ρωσίας. και κατά καιρούς το έχουν επισκεφθεί και βραβεύσει σημαντικές προσωπικότητες από την Ρωσία και την Ελλάδα, όπως ο Δήμαρχος Μόσχας, ο Δήμαρχος Αθηναίων, ο Πρόεδρος της Ρωσικής Βουλής, Υπουργοί Παιδείας, Πρέσβεις, καθώς και εμπορικοί και στρατιωτικοί ακόλουθοι της Ρωσικής Πρεσβείας στην Ελλάδα.

Μάλιστα το 1999 ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Στάθης Γιαννίκος έγινε ο πρώτος Έλληνας, στον οποίο απονεμήθηκε από τη Ρωσική Κυβέρνηση το Βραβείο Πούσκιν για την προσφορά του στις ελληνορωσικές σχέσεις..

Το Ινστιτούτο είναι μέλος του Ελληνο-Ρωσικού Επιμελητηρίου.